De wet van de ongehoorzaamheid

Gepubliceerd in Turnsupporter 55, maart 2017

 

De wet van ongehoorzaamheid staat voor het overtreden van regels. Als iedereen naar rechts gaat, ga dan eens regelmatig naar links. Door een andere afslag te nemen kom je vaak tot vernieuwende inzichten. Ook is het zo dat je meestal tweede wordt, als je hetzelfde doet wat anderen doen.

Teveel regels – en daar is Nederland beroemd om – maken het nemen van een andere afslag steeds moeilijker. Totdat de maat vol is …

Want er is in de maatschappij een kloof ontstaan tussen hen die de regels bedenken en zorgen voor naleving enerzijds en hen voor wie die regels bedoeld zijn anderzijds. Wordt het aantal regels groter, dan zal de neiging groeien om zich juist minder aan die regels te houden.

 Controle als sleutelwoord
In de sportwereld vindt men diezelfde tendens terug.  Helaas loopt deze tendens parallel met situaties waarin regels minder gelden voor degenen die diezelfde regels maken of handhaven. Een paar recente voorbeelden: FIFA, IAAF, IOC, NOC&NSF. Strenge straffen voor voetbalspelers die regels overtreden. Terwijl frauderende of corrupte sportbestuurders wegkomen met een “slap on the wrist”. Een op dopinggebruik betrapte sporter kan levenslang worden geschorst. Een corrupte arts die nota bene verantwoordelijk is voor dopingcontroles en tegen betaling positieve dopingresultaten laat verdwijnen, gaat vrijuit of wordt weggepromoveerd. De soap rond Yuri van Gelder was een hoogtepunt van “schijt aan de regels”. Teveel regels, dus teveel ongehoorzaamheid. Ik hanteer maar één regel: er altijd zijn.

Bestuursregels
Regels zijn een geweldig middel om verantwoording af te schuiven of te ontduiken. Hoe vaak hoor je bestuurders zich niet verstoppen achter: “tja, dat zijn de regels nu eenmaal” of “ja, zo staat het in het boekje”. Met als klap op de vuurpijl “we hebben de regels gevolgd, dus ons treft geen blaam”.

Leiderschap dat zich verstopt achter dergelijke redeneringen is ronduit zwak leiderschap. Leiderschap moet beslissingen durven nemen, ook als ze niet in het boekje staan, of als ze tegen het boekje ingaan. Op één voorwaarde, als ze maar de belangen van het grote geheel dienen.

Waarom regels?
Waarom  zijn er zoveel regels? De Britse oorlogspiloot Douglas Bader had er zo zijn eigen idee over: “Rules are for the obedience of fools and the guidance of wise men”. Vrij vertaald: Regels zijn er om dwazen te laten gehoorzamen en wijzen te begeleiden. Daarom is het aardig om eens verder na te denken over het toenemende aantal regels. Wat zegt dat nu eigenlijk over onze maatschappij, over ons en over onze leiders? Of over de vraag wie zichzelf als “wise men” kunnen beschouwen.
6Verrassende uitkomsten gegarandeerd!

“Wise men” gezocht
Dus KNGU, durf het boekje met de regels en de cultuur van brave gehoorzaamheid eens aan de kant te leggen. Geef initiatieven van “dwarsliggers”, “beterweters”, “eigenwijzen” en andere figuren die vaak tegen de stroom in varen eens de kans. Wie weet ontdekken we tal van “wise men” binnen de organisatie!